Nandi :దిశ మారుస్తున్న నంది..ఉత్తరాయణంలో ఉత్తరం.. దక్షిణాయణంలో దక్షిణం
Nandi : సాధారణంగా శివాలయాల్లో నందీశ్వరుడి విగ్రహం స్వామివారికి అభిముఖంగా, స్థిరంగా ఒకే దిశలో ఉంటుంది.
Nandi
తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని కాళేశ్వరం గ్రామంలో, ప్రాణహిత నది ఒడ్డున కొలువైన శ్రీ కాళేశ్వర ముక్తీశ్వర స్వామి దేవాలయం అత్యంత ప్రాచీనమైనదిగా, మహిమాన్వితమైనదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ క్షేత్రం త్రివేణి సంగమంగానూ పూజలందుకుంటుంది. ఈ దేవాలయంలోని ముక్తీశ్వరుడి సన్నిధిలో ఉన్న నందీశ్వరుడి(Nandi) విగ్రహం ఒక అరుదైన, అద్భుతమైన నిర్మాణ రహస్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఆలయ నిర్మాణంలో వాడిన ఖగోళ శాస్త్రం, శిల్పకళా నైపుణ్యం ఈ నంది(Nandi)ని ఒక జీవన శిల్పంగా మార్చింది.
సాధారణంగా శివాలయాల్లో నందీశ్వరుడి విగ్రహం స్వామివారికి అభిముఖంగా, స్థిరంగా ఒకే దిశలో ఉంటుంది. కానీ, కాళేశ్వరంలోని నంది మాత్రం ఈ సాధారణ నియమాన్ని అతిక్రమించి, సూర్యుడి గమనం ఆధారంగా తన ముఖాన్ని మార్చుకుంటుందని స్థానికులు, భక్తులు దృఢంగా విశ్వసిస్తారు. ఇది నిజంగా ఒక గొప్ప శిల్పకళా అద్భుతం.
ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణంలో నంది (Nandi)వైఖరి.. హిందూ ధర్మంలో సంవత్సరానికి ఉత్తరాయణం , దక్షిణాయణం అనే రెండు ప్రధాన భాగాలుగా విభజిస్తారు.
ఉత్తరాయణం (సుమారు జనవరి 15 నుంచి జూలై 15 వరకు).. సూర్యుడు ఉత్తర దిశ వైపు పయనించే ఈ ఆరు నెలల కాలంలో, కాళేశ్వరంలో కొలువైన నందీశ్వరుడు ఉత్తర ముఖంగా (ఉత్తరం వైపు చూస్తున్నట్లుగా) కనిపిస్తాడు. ఈ దిశ దేవతలకు సంబంధించినదిగా, శుభప్రదమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.

దక్షిణాయణం (సుమారు జూలై 16 నుంచి జనవరి 14 వరకు).. సూర్యుడు దక్షిణ దిశ వైపు పయనించే ఈ ఆరు నెలల కాలంలో, నందీశ్వరుడు తన ముఖాన్ని దక్షిణ దిశ వైపు తిప్పుకున్నట్లుగా దర్శనమిస్తారు. ఈ దిశ పితృ దేవతలకు సంబంధించినదిగా భావిస్తారు.
నంది (Nandi)విగ్రహం యొక్క ఈ దిశ మార్పు ఆలయాన్ని సందర్శించే భక్తులకు, శిల్పకళా పరిశోధకులకు ఒక పెద్ద ఆశ్చర్యంగా, అద్భుతంగా మిగిలిపోయింది. ఆరు నెలల కాలానికి అనుగుణంగా నంది ముఖం యొక్క దిశలో మార్పు కనిపించడం, దేవాలయాన్ని నిర్మించిన ప్రాచీన శిల్పులకు ఖగోళ శాస్త్రం, సూర్యుడి గమనంపై ఎంతటి లోతైన జ్ఞానం ఉందో తెలియజేస్తుంది. ఈ నిర్మాణ శైలి కేవలం అలంకారానికే కాకుండా, ప్రకృతి యొక్క మహా గమనాన్ని, కాలచక్రాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగపడింది.
ఈ నంది(Nandi) అద్భుతం కేవలం ఒక నిర్మాణ వైచిత్రి మాత్రమే కాదు, దీని వెనుక లోతైన ఆధ్యాత్మిక భావన కూడా ఉంది. నంది (ధర్మం) కాలంతో పాటు, ప్రకృతి చక్రంతో పాటు మారుతున్న గమనాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది భగవంతుడి దర్శనం కోసం నిరీక్షించే భక్తుడి మనస్సు స్థిరంగా ఉన్నా, కాలంతో పాటు ప్రయాణించడాన్ని కూడా ఇది తెలియజేస్తుందని పండితులు చెబుతారు. ఈ అపురూపమైన నంది విగ్రహాన్ని సందర్శించడం ద్వారా భక్తులు పరమేశ్వరుడి పట్ల ఉన్న నమ్మకాన్ని, ప్రకృతిపై ఉన్న గౌరవాన్ని మరింత పెంచుకుంటారు.



